تأثير تغذيه در دوران بارداري بر سلامت نوزاد و مادر و سنين بعد براي كودك به خوبي قابل مشاهده است و نه تنها تغذيه در دوران بارداري بلكه تغذيه والدين پيش از لقاح، ميتواند بر سلامت نوزاد مؤثر باشد. برقراري عادات غذايي مناسب در دوران كودكي احتمال رفتارهاي غذايي نامناسب در سنين نوجواني را كه به وفور ديده ميشود كاهش ميدهد.
جنين در دوران زندگي جنيني از طريق جفت در رحم مادر تغذيه ميشود. براي توجه به تغذيه و تندرستي مادر و جنين بهترين زمان پيش از شروع بارداري است. اندامهاي جنين در فاصله كوتاهي پس از لقاح شروع به تشكيل شدن ميكنند به اين دليل 13 هفته اول بارداري (3 ماهه اول) دوران حساسي است كه در صورت تغذيه نامناسب و ناكافي يا مصرف داروها ميتواند به اختلالات مادرزادي منجر شود. در سه ماهه دوم و سوم رشد اندامها ادامه مييابد و سرعت رشد قابل توجه است. كمبود تغذيهاي در 7 ماه آخر بارداري نيز ميتواند موجب اختلال در رشد جنين شده و بر بقاي نوزاد تأثير بگذارد. كودكاني كه 37 هفته پس از لقاح متولد شوند و وزن زمان تولد آنها بيش از 5/2 كيلوگرم باشد كمتر دچار مشكلات سلامتي خواهند شد.
نيازهاي تغذيهاي در دوران بارداري
الف) افزايش نياز انرژي: زنان در دوران بارداري به طور متوسط روزانه 300 كالري علاوه بر پيش از بارداري نياز دارند (به ويژه در سه ماهه دوم و سوم) اين 300 كالري به طور ساده معادل 2 ليوان شير كمچرب و يك برش نان است. پزشكان امروزه ادامه فعاليتهاي ورزشي را در دوران بارداري تشويق ميكنند فقط ورزشهايي كه به پريدن يا حركتهاي شديد دارند مانند اسكي و ... منع شده و مادران ورزشكار بايد كالري بيشتري را استفاده كنند.
ب) افزايش نياز به مواد مغذي: در دوران بارداري نياز به مواد مغذي به ميزان چشمگيري افزايش مييابد و به اين دليل غذاي زنان باردار بايد حاوي مقادير مناسبي از مواد مغذي باشد. به ويژه ميزان نياز به ويتامينها مانند: فولات، ويتامين B، C و D و املاحي مانند آهن، روي، كلسيم به شدت افزايش مييابد. در كشور ما قرصهاي آهن تكميلي از ماه چهارم بارداري به زنان باردار داده ميشود.
تنظيم برنامه غذايي دوران بارداري
در برنامه غذايي دوران بارداري با استفاده از 6 گروه غذايي، 4 سرونيگ (مقدار مواد غذايي از هر گروه غذايي را كه فرد در هر وعده مصرف ميكند، سرونيگ گويند) از گروه شير، 3 سرونيگ از گروه گوشت، 3 سرونيگ از گروه سبزيها، 2 سرونيگ از ميوهها و 6 سرونيگ از نان و غلات توصيه ميشود.
